W
trakcie roku obrachunkowego następuje
realizacja budżetu. Dokumenty przychodowe i
kosztowe są ewidencjonowane w systemie księgowym
z ujęciem parametrów związanych z centrami
odpowiedzialności. W tym czasie realizacja
jest porównywana z wielkościami planowanymi,
co jest istotą controllingu. Każde
odchylenia realizacji względem planu są
sygnałem dla kierownictwa. Żeby móc
odpowiednio zareagować menadżerowie
potrzebują zestawień danych pokazujących
czy metody, którymi starają się osiągnąć
wyznaczone cele są efektywne. Dostępne są
metody analityczne w dwóch obszarach:
finansowym i organizacyjnym. W pierwszym
obszarze można dokonać analizy wskaźników
finansowych ukazującej sytuację finansową
firmy oraz controllingu finansowego związanego
z kontrolą realizacji zakładanych planów
finansowych. Drugi obszar wyznacza pewne grupy
wskaźników związane z profilem działalności
przedsiębiorstwa.
Sterowanie
polega na regulacji zmierzającej do
zmniejszenia odchyleń wielkości uzyskanej od
wielkości zadanej. Do regulacji można użyć
trzech technik. Pierwsza to wyrównanie
odchyleń. Jest stosowane, gdy powrót na
trajektorię sterowania wyznaczoną przez
informację początkową umożliwia
zrealizowanie wyznaczonego zadania (np.
utrzymanie pewnego woluminu sprzedaży). Druga
metoda to kompensacja zaburzeń. Możliwa do
zastosowania, gdy do zrealizowania
wyznaczonego zadania konieczne jest
zrekompensowanie w dalszym przebiegu procesu
utraconych szans (np. kompensacja strat).
Ostatnią metodą jest eliminacja zaburzeń,
która wymaga obserwacji kształtowania się
informacji roboczej względem wielkości początkowej
i bieżącej koordynacji działań (np.
obserwacja zapasu i doprowadzanie go do pożądanego
stanu).
